De leesniveaus 12-15 jaar

Hier vind je een beschrijving van de vijf niveaus van Lezen voor de lijst | 12-15 jaar

Beginnend lezen

Je praat zelden over boeken. Eigenlijk houd je niet van lezen, maar goed als het dan toch moet, lees je het liefst dunne jeugdboeken. Vooral boeken met veel actie en drama, zodat het lezen lekker opschiet. De hoofdpersoon moet van jouw eigen leeftijd zijn en maakt dingen mee die jij ook mee zou kunnen maken, zoals pesten, beroemd worden of verliefd zijn. 

Beginnend lezen | uitgebreid

Je houdt niet erg van lezen. Je zult uit jezelf nooit een boek pakken. Op de basisschool las je ook omdat het moest, je beleefde er niet al te veel plezier aan. Je leest ook niet erg snel. Je vindt het prettig als er niet al te veel letters op een bladzijde staan. Boeken die gedrukt zijn met een groot lettertype vind je prettiger om te lezen dan boeken met kleine letters. Je praat zelden over een boek dat je gelezen hebt. De hoofdpersoon van een boek moet dicht bij jezelf staan. Je wilt eigenlijk alleen boeken lezen over onderwerpen die je kunt herkennen. Je leest het liefst korte verhalen. 

Belevend lezen

Je leest met niet al te veel moeite elk jaar de verplichte boeken. Populaire series spreken je aan, van belevenissen van leeftijdgenoten tot fantasieboeken. Vooral boeken met veel spanning en drama, zodat je goed met de hoofdpersoon mee kunt leven. Belangrijk is wel dat de hoofdpersoon aardig is en dat het boek niet al te verwarrend is en een goed einde heeft. 

Belevend lezen | uitgebreid

Je begint eigenlijk zelden vanuit jezelf aan een boek. Je leest alleen een boek als dat bijvoorbeeld moet voor school. Je leest vooral als je moet lezen. Je kijkt liever een film of gamet liever dan dat je een boek leest. Een boek moet spannend zijn en veel actie bevatten. Je houdt van boeken waar in elke hoek wel een avontuur zit. Het is fijn als een boek grappig is. Boeken die in de ik-vorm geschreven zijn spreken je aan. Zielige verhalen vind je ook indrukwekkend. Je houdt van verhalen waarin de hoofdpersoon dezelfde leeftijd heeft als jezelf. Je kunt je goed inleven in de problemen van de hoofdpersoon van je eigen leeftijd, je duikt er als het ware helemaal in. Je vindt het fijn als de hoofdpersoon een sympathiek iemand is. Boeken die over jongere kinderen gaan of over volwassenen spreken je eigenlijk niet aan. Boeken waarin problemen aan de orde komen spreken je wel aan. Je vindt het fijn als het boek uit één verhaallijn bestaat, maar af en toe een duidelijk aangegeven flashback is niet erg. Als een boek niet spannend of grappig is dan vind je het al snel saai. Boeken die waar gebeurd zijn vind je prettig om te lezen. Boeken met een gesloten einde hebben vaak je voorkeur, omdat je graag wilt dat het verhaal afgerond is en dat je niet zelf na hoeft te denken over een einde. Je vindt het fijn als de leraar je helpt met het uitzoeken van een boek. 

Verkennend lezen

Je bent (redelijk) gemotiveerd om boeken voor school te lezen. Je leest om jouw eigen wereld te verkennen. Je staat open voor andere boeken dan die je gebruikelijk leest. Belangrijk is dat de hoofdpersoon iets verder in zijn leven is dan jij en dat je kunt lezen over zijn ontwikkeling. 

Verkennend lezen | uitgebreid

Je vindt het fijn als je je met een boek kunt afsluiten van de wereld. Je bent in staat om je in te leven in de hoofdpersonen. Als je eenmaal aan een boek begint dan kun je dat soms zomaar in een keer uitlezen. Je houdt van boeken met veel spanning en avontuur. Het is belangrijk dat er veel gebeurt in een boek. Je wilt graag totaal op gaan in een boek, meegesleept worden. Lezen is niet je eerste prioriteit. Boeken die over mensen van je eigen leeftijd of net iets ouder gaan vind je makkelijker lezen omdat iemand van je eigen leeftijd dezelfde gedachtegang heeft. Verhalen hoeven niet per se waar gebeurd te zijn, maar je vindt het wel prettig als een verhaal realistisch beschreven is, omdat je dan beter kunt inleven. Je hebt er niet veel moeite mee als het perspectief of de tijd in een boek verandert. Je vindt het niet erg als de gedachten van een hoofdpersoon behoorlijk uitgebreid beschreven worden. Het is niet noodzakelijk dat er veel dingen gebeuren in een boek. 

Reflecterend lezen / Ontdekkend lezen

Je leest graag boeken en laat je niet afschrikken door de titel, dikte en kaft van het boek. De stijl en opbouw mogen best wat uitdagend zijn. Je vindt het leuk om door de hoofdpersoon aan het denken te worden gezet. Je hebt geleerd om zelf een oordeel te vormen over het boek aan de hand van jouw leeservaring en je mening te beargumenteren. 

Reflecterend lezen / Ontdekkend lezen | uitgebreid

Je vindt het leuk als je in een boek in het hoofd zit van iemand die anders is dan jij bent. Je houdt van dikke boeken die niet snel uit zijn en die uitgebreid op de gebeurtenissen in gaan. Je pakt ook wel eens een boek van een ander genre dan je normaal gesproken leest. Je vindt het leuk om je verdiepen in iemand anders leven. Soms vergeet je dan de wereld om je heen. Het perspectief waaruit het verhaal is verteld maakt je niet uit. Je zou soms willen dat verhalen ‘voor eeuwig doorgaan’. Je vindt het leuk als boeken iets onverwachts bevatten. Je hoeft de hoofdpersoon niet helemaal te doorgronden, je vindt het juist spannend als diegene afwijkt van jezelf. Je leest boeken vaak in een ruk uit. Je kunt je soms ook al in het leven van volwassenen interesseren. Open eindes storen je eigenlijk niet, want je vindt het fijn om in je hoofd verder te gaan met het verhaal. Soms vind je open eindes zelfs vreselijk, omdat je zo nieuwsgierig bent en verder wilt fantaseren over wat er aan de hand is. Je kunt met een goed gevoel terugdenken aan sommige boeken die je gelezen hebt. Je let erop bij het uitkiezen van een boek of de schrijfstijl je aanspreekt. Je vindt het leuk om met andere lezers van gedachten te wisselen over een boek. 

Analyserend lezen / Verdiepend lezen

Je leest om jezelf uit te dagen. Je vindt het niet erg als het verhaal ingewikkeld in elkaar zit en je flink moet nadenken om er grip op te krijgen. Door te lezen wil je onbekende werelden leren kennen en begrijpen. Je bent geïnteresseerd in de schrijver en de meningen van anderen over boeken. Je kunt complexe boeken lezen en verschillende betekenissen in boeken onderscheiden. 

Analyserend lezen / Verdiepend lezen | uitgebreid

Lezen is eigenlijk het enige dat je in je vrije tijd doet. Je maakt toch tijd voor lezen vrij, ook al heb je het heel druk met bijvoorbeeld school. Je leest allerlei soorten boeken door elkaar, ook al in andere talen. Je bent ertoe bereid om je altijd in te leven in de hoofdpersoon ongeacht zijn leeftijd. Je vindt het leuk om een boek te lezen waarin meerdere verhaallijnen vervlochten zijn. Je leest omdat je het leuk vindt om andere verhalen te horen en te kijken hoe andere levens gaan. Soms doe je een weekend niets anders dan lezen. Je koopt van je zakgeld boeken. Boeken zijn belangrijk voor je. Je bent bereid om boeken met een verrassende opbouw te lezen. Je vindt het niet erg als je flink moet nadenken om grip op een boek te krijgen. De thematiek van het boek hoeft niet meer aan te sluiten bij je eigen wereld. Je leest graag over onderwerpen die behoorlijk ver van jezelf af staan. Je hebt een mening over de manier waarop een boek geschreven en gecomponeerd is. Je toetst jouw mening over een boek vaak met meningen van andere, en soms zelfs professionele, lezers.