Erfelijkheid

Werkstukken en spreekbeurten

Je hebt vast weleens van DNA gehoord, maar weet je ook wat het precies is? En wat wordt er gedaan bij genetische modificatie?

Genetica

Erfelijke eigenschappen bepalen voor een groot deel hoe je eruitziet, maar ook je talenten en karakter. Dit zijn eigenschappen die je meekrijgt van je ouders. Ze liggen vast in je genen. Elke erfelijke eigenschap wordt bepaald door een eigen gen. Er wordt veel onderzoek gedaan naar erfelijkheid. Erfelijkheidsleer wordt ook wel genetica genoemd.

DNA

Genen zitten op DNA-draden. Het DNA zit weer in de kern van elke cel. Alles wat leeft heeft DNA. Dus mensen en dieren, maar ook planten. Als je het DNA van een menselijke cel zou ontrafelen, krijg je een draad van twee meter lang! Het DNA in alle cellen van een mensenlichaam is bij elkaar lang genoeg om de afstand tussen de zon en de aarde een paar keer te overbruggen.

Uniek

Als de eicel van een moeder en de zaadcel van een vader bij elkaar komen, komt ook hun DNA samen. Op dat moment wordt er een nieuwe DNA-code gevormd. Dit wordt de DNA-code van hun kind. In de natuur zijn er geen twee mensen of dieren precies gelijk. Iedereen heeft een uniek DNA. Zelfs eeneiige tweelingen zijn niet precies gelijk!        

Genetische modificatie

Wetenschappers zijn in staat om DNA te veranderen. De techniek om eigenschappen aan te passen door een stukje DNA van het ene organisme over te brengen naar een ander organisme heet genetische modificatie. Bij planten kunnen ze het uiterlijk en de smaak, maar ook bijvoorbeeld de houdbaarheid zo aanpassen. Er worden bijvoorbeeld genen uit vleestomaten (hele grote tomaten) gehaald om ook andere groentesoorten heel groot te kunnen maken. Bij mensen is het mogelijk een gen te verwijderen dat een ziekte veroorzaakt. Er is veel discussie over hoever je mag gaan bij dit veranderen van cellen.

Klonen

Klonen is het maken van een levend wezen dat identiek (precies hetzelfde) is aan één ouder. Dit kan een mens, dier of plant zijn. Het eerste gekloonde dier was schaap Dolly. Zij werd geboren in 1996 en heeft genen van één ouder in plaats van twee. Het klonen van mensen is nog niet mogelijk. Ook is het in veel landen, waaronder Nederland, verboden.