Camouflage

Werkstukken en spreekbeurten

Ken jij de kameleon met zijn prachtige kleuren? Het is bijzonder hoe snel die van kleur kan veranderen. Waarom denk jij dat hij dat doet? En welke dieren ken jij nog meer die goed zijn in camouflage?

Het doel van camouflage

In het dierenrijk komen allerlei vormen van camouflage voor. Het doel van camouflage is om te zorgen dat dieren beter kunnen overleven. Door de camouflage vallen ze niet op. Het lijkt net of ze een stukje van de omgeving zijn. Roofdieren merken ze daarom niet op. Camouflage wordt soms ook juist door de roofdieren zelf gebruikt. Hierdoor vallen ze niet op als ze een prooi besluipen.

Schutkleur en vorm

De bekendste vorm van camouflage is het hebben van een schutkleur. Zo hebben rupsen vaak precies dezelfde groene kleur als het blad waarop ze zitten. Vissen die dichtbij de zeebodem leven, hebben vaak een zandkleur. Niet alleen een schutkleur, maar ook de vorm van een dier kan dienen als camouflage. Denk maar eens aan een wandelende tak: die is niet te onderscheiden van de takken waarop hij zit. Padden zijn door hun wratjes en bruine kleur niet te zien tussen de stenen en modder waar ze zich bevinden.

Nabootsing

Er is nog een bijzondere vorm van camouflage en die heet nabootsing. Een dier bootst dan een ander dier of ander ding na. Er zijn bijvoorbeeld kleine, ongevaarlijke insecten die zwarte en gele strepen hebben. Zo lijkt het net of ze wespen zijn en daardoor worden ze met rust gelaten. En de vlekken van giraffen en strepen van zebra's zorgen ervoor dat ze in een kudde net één heel groot dier lijken. Op die manier willen ze roofdieren in de war brengen.

Kameleon

Kameleons zijn het bekendste voorbeeld van dieren die van kleur kunnen veranderen. De kleurverandering bij kameleons gaat heel snel. Dit komt doordat ze speciale pigmentcellen in hun huid hebben. Maar er is veel discussie over de vraag of die kleurveranderingen van kameleons als camouflage bedoeld zijn. Proberen kameleons zich door de kleurveranderingen onzichtbaar te maken? Wetenschappers zeggen dat dat juist niet het geval is. De kleurveranderingen zouden vooral bedoeld zijn om signalen door te geven aan hun soortgenoten. Het gaat dan om felgekleurde signalen. Gelukkig zijn die kleurveranderingen maar zo kort dat de kameleons niet meteen worden opgemerkt door roofdieren.