Paarden

Werkstukken en spreekbeurten

Paarden zijn heel sterk. Weet je dat het vermogen van een auto wordt vergeleken met de kracht van een paard?

Gebruik van paarden

Al sinds de oudheid worden paarden door mensen gebruikt voor zwaar werk, omdat ze zo veel kracht hebben. Paarden worden bijvoorbeeld gebruikt om karren te trekken, zeker in de tijd dat er nog geen auto's en vrachtwagens waren. Op het land werden paarden gebruikt om zware werktuigen te trekken. Paarden werden ook gebruikt in oorlogen. In de Tweede Wereldoorlog gebruikten Russen nog paarden om te vechten tegen de Duitsers.

Paardenkracht

Vroeger werd het meeste werk in de industrie door paarden gedaan. Toen de stoommachine verbeterd werd, kon daar ook werk door gedaan worden, maar niemand kende dit 'nieuwe' apparaat. Om duidelijk te maken wat de mogelijkheden waren van zijn stoommachines, bedacht James Watt de eenheid paardenkracht (afgekort: pk). Zo kon hij zeggen: 'Mijn stoommachine heeft een vermogen van 10 pk.' Daarmee bedoelde hij: 'Mijn stoommachine kan net zo veel als 10 paarden.' De naam paardenkracht is eigenlijk verwarrend, want het is niet een eenheid van kracht, maar van vermogen. Daarom is deze term sinds 1978 wettelijk niet meer toegestaan. De term is echter zo ingeburgerd in het taalgebruik dat aanpassen niet meer haalbaar is. Je ziet het dus nog steeds staan bij auto's. Kun je je voorstellen dat bijvoorbeeld een Porsche zo veel vermogen heeft als wel 400 paarden?

Paardachtigen

Paarden behoren tot de paardachtigen. Andere paardachtigen zijn ezels en zebra's. Alle paardachtigen hebben maar één hoef per poot. Andere dieren worden evenhoevigen genoemd. Zij hebben een even aantal hoeven per poot, zoals koeien en schapen. Oorspronkelijk hadden paarden vijf tenen per poot. De hoef is eigenlijk de vergrote nagel van de middelvinger.

Paardenrassen

Tamme paarden worden opgedeeld in paardenrassen. Voorbeelden hiervan zijn de Arabier en het Friese paard. Wilde paarden zijn erg zeldzaam. Aan het einde van de negentiende eeuw waren wilde paarden bijna uitgestorven. Een Rus met de naam Przewalski ontdekte in die periode in het wild kleine, stevige paarden met rechtopstaande manen. Hij zorgde ervoor dat 53 van deze paarden in de dierentuin terechtkwamen. Daardoor zijn ze niet uitgestorven. Deze paarden noemen we nu przewalskipaarden. In het wild bestaan ze niet meer. In natuurgebied de Oostvaardersplassen komen konikpaarden voor.

Voedsel

Paarden zijn herbivoren. Toch herkauwen zij niet. Ze gebruiken hun voortanden om gras mee af te rukken. Vervolgens vermalen ze dit met hun kiezen. Paarden hebben 36 of 40 tanden. Hengsten hebben er 4 extra. Dit worden haaktanden genoemd. Een hengst (mannelijk paard) gebruikt deze haaktanden om zijn merrie (vrouwelijk paard) te beschermen tegen andere hengsten.