Boekdrukkunst

Werkstukken en spreekbeurten

Als je een heel precies karweitje moet doen waarvoor je veel geduld moet hebben en wat ook nog eens erg saai kan zijn, zeg je: Wat een monnikenwerk! Die uitdrukking is afgeleid van de tijd voordat de drukpers was uitgevonden. Hoe zit dat precies?

Handgeschreven boeken

Voordat de boekdrukkunst ontstond, werden teksten met de hand overgeschreven. Toen waren boeken dus letterlijk handgeschreven. Grote oplages waren er dan ook niet van één bepaald boek. Door het handwerk waren boeken duur. Boeken waren vooral in de kerk erg belangrijk. Monniken schreven die boeken, vooral bijbels, met de hand over. De hoofdletters versierden ze vaak met gekleurde inkt en bladgoud. Dit was een heel precies karwei en kostte veel tijd. Hier komt de uitdrukking monnikenwerk vandaan.

Coster of Gutenberg?

Wie de drukpers nu precies heeft uitgevonden, is niet helemaal duidelijk. Het schijnt dat de Nederlander Laurens Janszoon Coster en de Duitser Johannes Gutenberg ongeveer tegelijkertijd de drukpers bedachten, in de vijftiende eeuw. Wel is bekend dat Gutenberg de eerste gedrukte bijbel maakte. Echter: het schijnt dat de Chinees Pi Chang al in de elfde eeuw Chinese karakters zou hebben gedrukt.

Drukpers

Een drukpers was een apparaat met losse letters van metaal. Met die letters werden woorden en zinnen gemaakt. De metalen letters werden ingesmeerd met inkt en afgedrukt op papier. Net zoals dat gaat met een stempel. Die woorden en zinnen van losse letters noem je het zetsel. Je kon het steeds weer gebruiken. Zo konden snel veel boeken worden gemaakt.

Gedrukte informatie

Het maken van bijbels en boeken over wetenschap ging na de ontdekking van de drukpers veel sneller. Boeken werden daardoor goedkoper. Meer mensen konden boeken kopen en leren lezen. Gewone mensen konden de bijbel nu zelf lezen. Vaak waren ze het niet met de kerk eens. Hierdoor ontstonden problemen in de kerk. De mensen wisten nu veel meer en gingen meer nadenken. Nieuwe ideeën werden sneller verspreid. De wetenschap ging erg vooruit.